Waar deze handleiding over gaat
WatchZit is een gratis open-source monitoringsysteem (AGPLv3) voor netwerken en servers. Het hart ervan is de netwerkkaart: apparaten met echte afbeeldingen en poorten, kabels die hun verkeer tonen, alles gekleurd naar zijn status. Achter de kaart zitten de controles, grafieken en meldingen die u kent van tools als Zabbix. Het draait op één kleine Linux-server of als kant-en-klare virtuele machine, zonder prijs per apparaat en zonder cloud.
Wat u nodig hebt
- Een virtuele machine op VMware, Proxmox VE of Hyper-V met 2 CPU's, 2 GB geheugen en een schijf van 16 GB — of een willekeurige 64-bits server met Debian 12+, Ubuntu 22.04+, AlmaLinux of Rocky Linux 9+. Dat is genoeg voor een paar honderd apparaten.
- SNMP op de apparaten die u in detail wilt zien (MikroTik, Cisco, HP, Ubiquiti, printers, UPS'en …): een v2c-community of een v3-gebruiker met alleen leesrechten.
- Voor MikroTik-routers met RouterOS 7 eventueel de dienst www of www-ssl en een gebruiker in een groep met alleen leesrechten, voor de controle via de RouterOS-API.
De server installeren
De snelste weg is de appliance: een kant-en-klaar image met Debian, WatchZit, PostgreSQL en automatische beveiligingsupdates. Download het via de downloadpagina — OVA voor VMware ESXi en Workstation, qcow2 voor Proxmox VE en KVM, VHDX voor Hyper-V (generatie 1) of een ISO voor een nieuwe VM of een fysieke server — importeer het, start het en volg het menu op het scherm. Dat toont het adres van de console en het setup-token.
Op een eigen Linux-server doet één opdracht als root hetzelfde:
curl -fsSL https://github.com/Max-Zit/watchzit/releases/latest/download/install.sh | sudo sh
Het script installeert PostgreSQL, controleert de handtekening van de release, maakt de database aan met een willekeurig wachtwoord, opent de poorten en start de dienst. Aan het eind toont het het adres van de console en het setup-token. Voert u het later opnieuw uit, dan werkt het WatchZit bij.
Eerste keer aanmelden
- Open
https://<server>:8443. De browser waarschuwt één keer voor het zelfondertekende certificaat; accepteer het. - Voer het setup-token in en maak de eerste beheerder aan.
- Scan de QR-code met een authenticator-app — aanmelden in twee stappen is verplicht — en bewaar de herstelcodes.
Standaard antwoordt de console alleen aan privénetwerken. Laat dat zo; agents, als u die later gebruikt, hebben alleen poort 8444 nodig.
De apparaten van een netwerk vinden
Net als de detectie van The Dude scant Apparaten → Detectie een bereik zoals 192.168.88.0/24 (tot een /22, nu, elke dag of elke week). WatchZit pingt elk adres, probeert gangbare poorten (SSH, Telnet, web, RDP, WinBox, SMB, printers, VNC), vraagt via SNMP met uw SNMP-profielen naam, beschrijving en fabrikant op en zoekt de DNS-naam op. Vink de hosts aan die u wilt en voeg ze toe; elk nieuw apparaat krijgt een pingcontrole.
Eén apparaat voegt u toe onder Apparaten, met alleen een naam en een adres.
MikroTik-apparaten uitlezen: SNMP en de RouterOS-API
- Zet op de router SNMP aan (
/snmp set enabled=yes) en stel een community in met alleen leesrechten — of een v3-gebruiker met SHA-2 en AES, wat WatchZit ondersteunt. - Maak in WatchZit het profiel aan onder Instellingen → SNMP en kies het bij het apparaat. De SNMP-detectie gaat open: vink de interfaces, CPU, het geheugen en de schijven aan die u wilt volgen. Loopbacks en interfaces zonder link blijven buiten beschouwing.
- De apparaatpagina toont nu de poorten met hun linkstatus en live verkeer, en grafieken van elke waarde, van een uur tot een jaar.
Voeg voor RouterOS 7 ook de controle MikroTik RouterOS (API) toe: die leest CPU, geheugen, uptime en temperatuur via de REST-API, en daarmee leest WatchZit ook de bridge-VLAN's, VXLAN-tunnels en VRRP-status van de router. De neighbour discovery van MikroTik, LLDP en CDP vertellen WatchZit welke poort op welke is aangesloten — de basis voor de kaart.
Onder Configuratieback-ups kan WatchZit bovendien elke nacht de RouterOS-export via SSH opslaan en laten zien wat er tussen twee versies is veranderd.
De kaart tekenen
Voeg onder Kaarten een kaart toe en klik op Bewerken.
- Apparaat toevoegen zet apparaten op de kaart. Elk apparaat krijgt een afbeelding — uit de ingebouwde bibliotheek van zo'n 3.500 echte modellen, MikroTik-routers en -switches met hun poorten inbegrepen, of een die u zelf uploadt.
- Voorgestelde verbindingen toont de kabels die WatchZit heeft gevonden in buurtabellen, de MAC-adrestabellen van switches en poortbeschrijvingen, met de poorten aan beide kanten. Alles toevoegen neemt ze allemaal over. Met Zelf tekenen voegt de kaart elke 15 minuten nieuwe verbindingen toe, met de apparaten waar ze naartoe leiden.
- Schikken deelt de kaart in volgens de kabels: de router bovenaan, de switches daaronder en wat daaraan hangt weer daaronder.
- Klik op Opslaan.
Groen is bereikbaar, oranje deels onbereikbaar en rood onbereikbaar. Kabels worden breder en veranderen van kleur met hun verkeer, en een poort zonder link wordt rood en gestippeld getekend. Klik op een apparaat voor zijn controles en poorten, op een kabel voor de verkeersgeschiedenis. Racks, VLAN-filters, het pad tussen twee apparaten, subkaarten en hypervisorvakken met hun virtuele machines staan klaar als het netwerk groeit. Voor een monitoring-tv toont Instellingen → Kioskschermen kaarten schermvullend achter een geheime link.
Meldingen
Ingebouwde triggers letten al op apparaten die onbereikbaar zijn, pakketverlies, hoge CPU-belasting, volle schijven en certificaten die verlopen. Stel onder Instellingen → Meldingen in waar problemen naartoe gaan: e-mail, webhook, Slack of Microsoft Teams. Afhankelijkheden houden de ruis beperkt — ligt de router van een filiaal eruit, dan krijgt u één probleem en niet één per apparaat daarachter — en onderhoudsvensters en bevestigingen doen de rest.
WinBox, SSH en webpagina's openen vanuit de kaart
Het paneel van een apparaat opent met één klik de webpagina, SSH, Extern bureaublad, WinBox of uw eigen tools. De programma's op uw computer worden gestart door de kleine MaxZit Launcher, die u één keer vanuit de console installeert, en die opent WinBox met het adres van de router.
The Dude en WatchZit naast elkaar
| The Dude | WatchZit | |
|---|---|---|
| Server | Een RouterOS-pakket (oudere versies ook op Windows) | Linux-server of kant-en-klaar VM-image |
| Client | Een Windows-programma | Elke browser, in 14 talen |
| Kaarten | Apparaten, verbindingen en subkaarten | Echte apparaatafbeeldingen met poorten, racks, VLAN's, VXLAN, HA-groepen, hypervisors, zelf gevonden verbindingen |
| Naast de kaart | Probes en hun grafieken | SNMP-, agent-, web-, database- en API-controles, twee jaar geschiedenis, dashboards, rapporten, rollen met tweestapsverificatie en single sign-on, een auditlog |
| Prijs | Gratis | Gratis en open source (AGPLv3), betaalde support als u dat wilt |
The Dude blijft een goede tool voor een netwerk met alleen MikroTik. WatchZit is er voor netwerken met apparatuur van meerdere fabrikanten, voor servers en diensten naast de routers en voor teams die in de browser willen werken.
Verder
- Installeer de agent op Windows- en Linux-servers voor CPU, geheugen, schijven, diensten en gebeurtenislogboeken (documentatie).
- Zet in elk filiaal een externe collector: die voert de controles van zijn locatie uit en blijft meten als de lijn naar de console uitvalt.
- Bouw een dashboard voor het wandscherm en een maandelijks beschikbaarheidsrapport.
Vragen en ideeën zijn welkom in GitHub Discussions (alleen in het Engels).
MikroTik, RouterOS, WinBox en The Dude zijn handelsmerken van de eigenaar ervan. MaxZit is niet verbonden aan, gesponsord of onderschreven door de eigenaar van deze namen; ze worden alleen gebruikt om te beschrijven waar deze handleiding over gaat.