WatchZit

Een open-source alternatief voor Zabbix: van installatie tot bruikbare monitoring

Zoekt u een alternatief voor Zabbix, dan laat deze handleiding zien hoe WatchZit van een lege server tot monitoring komt die op de juiste dingen alarm slaat — met detectie, kant-en-klare triggers, triggers die leren wat normaal is en kaarten die zichzelf tekenen, voordat u ook maar één sjabloon schrijft. Ze zegt ook eerlijk wat WatchZit niet doet, en hoe u het naast uw huidige systeem uitprobeert.

Waar deze handleiding over gaat

WatchZit is een gratis, open-source (AGPLv3) monitoringsysteem voor netwerken en servers: controles, grafieken met jaren aan geschiedenis, triggers en meldingen, dashboards en rapporten, en een live netwerkkaart, in één webconsole op uw eigen server. Deze handleiding vergelijkt de twee producten niet functie voor functie. Ze laat zien wat WatchZit meteen doet, wat u nog zelf moet instellen en waar de grenzen liggen.

Wat u nodig hebt

  • Een virtuele machine op VMware, Proxmox VE of Hyper-V met 2 CPU's, 2 GB geheugen en een schijf van 16 GB — of een 64-bits Debian 12+, Ubuntu 22.04+, AlmaLinux of Rocky Linux 9+ server met PostgreSQL 13+.
  • SNMP-leestoegang (een v2c-community of een v3-gebruiker) tot de routers, switches, printers en UPS'en die u in detail wilt zien.
  • Voor servers: het recht om de kleine WatchZit-agent te installeren, of een gebruiker voor SSH (Linux) of WinRM (Windows).

Installeren en aanmelden

Importeer de kant-en-klare appliance van de downloadpagina — OVA voor VMware, qcow2 voor Proxmox VE en KVM, VHDX voor Hyper-V (generatie 1) of een ISO — of voer het installatiescript uit op een eigen Linux-server:

curl -fsSL https://github.com/Max-Zit/watchzit/releases/latest/download/install.sh | sudo sh

Het script installeert PostgreSQL, controleert de handtekening van de release, maakt de database aan en toont het consoleadres en het setup-token. Open https://<server>:8443, voer het setup-token in, maak de eerste beheerder aan en stel aanmelding in twee stappen in met een authenticator-app. De console antwoordt standaard alleen aan privénetwerken.

De apparaten vinden

Maak eerst een SNMP-profiel aan onder Instellingen → SNMP (v2c met een community, of v3 met SHA-2 en AES). Ga dan naar Apparaten → Detectie en voeg een bereik toe zoals 10.0.0.0/24 (tot een /22). WatchZit pingt elk adres, probeert gangbare poorten, vraagt via SNMP met uw profielen naar naam, beschrijving en fabrikant, en zoekt de DNS-naam op. Vink de hosts aan die u wilt en klik op Als apparaten toevoegen: elk krijgt een ping-controle (of een TCP-controle als ping geblokkeerd is) en het SNMP-profiel dat antwoordde.

Scan nu, elke dag of elke week. Met een planning verschijnen nieuwe hosts in het netwerk vanzelf in de lijst.

Wat SNMP zelf uitleest

Heeft een apparaat een SNMP-profiel, dan biedt de SNMP-detectie aan wat ze vond; vink aan wat u wilt bewaken. Loopbacks en interfaces zonder link worden weggelaten. Wat terugkomt hangt af van de soort apparaat:

  • Switches en routers: interfaces met linkstatus en verkeer, CPU, geheugen en opslag; hun VLAN's met tagged en untagged poorten, eens per uur gelezen; de VRRP-rol (master of backup).
  • Printers: toner, inkt, drums en opvangbakken als niveau in procent.
  • UPS'en (UPS-MIB of de APC PowerNet MIB): batterijlading, resterende looptijd en belasting.
  • MikroTik: temperaturen, spanningen, ventilatoren en vermogen, elk met zijn eenheid.
  • Al het andere: elke numerieke OID als eigen controle.

Elke waarde wordt bewaard en in grafieken getoond: standaard ruw 30 dagen, als 5-minuutwaarden 90 dagen en als uurwaarden twee jaar (Instellingen → Meetgegevens).

Triggers die er al zijn

Een nieuwe console heeft onder Problemen → Triggers al triggers die elk apparaat bewaken:

TriggerWanneer
Apparaat uitgevallenalle controles van een apparaat zijn 1 minuut uitgevallen (kritiek)
Controle uitgevallenéén controle is 1 minuut uitgevallen
Hoge CPU-belasting, Geheugen bijna volboven 90 % gedurende 5 minuten
Schijf bijna vol, Schijf volboven 90 % en 97 %
Schijf binnen twee weken volde trend van de laatste week van een agentschijf bereikt 98 % binnen 14 dagen
Pakketverliesboven 20 % gedurende 5 minuten
Certificaat verloopt binnenkort, Certificaat verlooptminder dan 21 dagen, en minder dan 7 (kritiek)

Voor wat de SNMP-detectie vindt, zijn er ook kant-en-klare triggers: Toner of inkt bijna op onder 10 % bij printers en UPS-looptijd kort onder 10 minuten bij UPS'en. U hoeft alleen nog te zeggen waar problemen heen gaan: stel onder Instellingen → Meldingen e-mail, Slack, Microsoft Teams, Discord, Telegram, ntfy, PagerDuty, sms of een ondertekende webhook in.

Om de ruis te beperken stelt u Afhankelijk van in op apparaten — of opent u een kaart, klikt op Afhankelijkheden en daarna op Aangevinkte afhankelijkheden instellen, dat de kabels vanaf de router volgt. Valt de router van een locatie uit, dan krijgt u één probleem voor de router; de apparaten erachter zijn alleen onbereikbaar. Onderhoudsvensters en bevestigingen doen de rest.

Drempels die u niet hoeft te raden

Een vaste drempel is makkelijk voor een schijf en moeilijk voor verkeer, responstijden of het aantal verbindingen, die op maandagochtend hoog zijn en op zondagnacht laag. WatchZit heeft daar twee soorten triggers voor:

  • Waarde ongewoon voor het tijdstip (geleerd) heeft geen drempel nodig. Hij leert uit de laatste vier weken wat gewoon is voor de waarde op elk uur van de week en opent een probleem als de waarde daar ver van af ligt — hoger, lager of beide. Gevoeligheid bepaalt hoe ver. Hij begint te vergelijken na één week geschiedenis, en het probleem noemt de gewone waarde en het normale bereik voor dat uur.
  • Waarde zal een drempel bereiken (voorspelling) trekt een rechte lijn door de laatste week van een waarde en opent een probleem als die lijn de drempel bereikt binnen het aantal dagen dat u instelt — een schijf die over tien dagen vol is, een temperatuur die blijft stijgen. Het probleem geeft de huidige waarde, hoe snel die per dag verandert en de datum waarop de drempel bereikt wordt.

Een trigger Geen nieuwe gegevens vangt controles op die geen waarden meer leveren, zoals een agent die niet meer rapporteert of een apparaat dat niet meer op SNMP antwoordt.

Servers: met of zonder agent

De WatchZit-agent voor Windows (MSI) en Linux (deb, rpm; x86-64 en arm64) rapporteert CPU, geheugen, elke schijf, interfaces, services die u kiest, bewaakte processen, Hyper-V-machines en Docker-containers, en stuurt fouten uit de Windows-gebeurtenislogboeken en het systemd-journal naar Logboeken. Hij maakt één uitgaande verbinding met poort 8444, wordt aangemeld met een eenmalige code (WZ1-…) uit Agents en werkt zichzelf bij vanuit de console. Zijn waarden krijgen vanzelf grafieken en de ingebouwde triggers.

Waar u niets mag installeren, voegt u de controle Linux via SSH (zonder agent) of Windows via WinRM (zonder agent) toe. Die lezen CPU, geheugen, swap of het wisselbestand, de volste schijf en de uptime, met dezelfde waardenamen als de agent, zodat dezelfde triggers en voorspellingen werken. De handleiding Linux- en Windows-servers monitoren zonder agent, via SSH en WinRM toont de instelling stap voor stap.

Kaarten die zichzelf tekenen

Elke 15 minuten leest WatchZit van de apparaten waar wat ingeplugd is: de buurtabellen van LLDP, CDP en MikroTik, de MAC-adrestabellen van switches, poortbeschrijvingen en opgeslagen configuraties. Voeg onder Kaarten een kaart toe, klik op Bewerken, zet er een paar apparaten op en open Voorgestelde verbindingen: daar staan de kabels met de poorten aan beide kanten. Alles toevoegen neemt ze over. Zet Zelf tekenen en Ook de apparaten toevoegen waarnaar ze leiden aan, en de kaart blijft nieuwe verbindingen en de apparaten erachter toevoegen. Schikken deelt de kaart in volgens haar kabels; Opslaan bewaart haar.

Op de kaart krijgen apparaten de kleur van hun status en kabels die van hun verkeer, met afbeeldingen van zo'n 3.500 echte apparaatmodellen. Voor een wandscherm toont Instellingen → Kioskschermen kaarten schermvullend achter een geheime link. De handleiding Een modern alternatief voor MikroTik The Dude behandelt kaarten in detail.

Sjablonen, als u ze wilt

WatchZit heeft geen ingebouwde sjablonen, en voor de basis heeft het ze ook niet nodig: de SNMP-detectie en de agent vinden interfaces, schijven, CPU en geheugen zelf, en de ingebouwde triggers gelden voor alle apparaten. Sjablonen zijn voor uw eigen standaarden — bijvoorbeeld dezelfde web-, certificaat- en TCP-controles op elke webserver:

  1. Maak onder Sjablonen een sjabloon aan, kies voor welke soorten apparaten het is en voeg de controles toe (ping-, TCP-, webpagina-, TLS-certificaat-, DNS- en SNMP-controles).
  2. Gebruik Toepassen op voor alle apparaten van die soorten of een groep, of Sjabloon toepassen op één apparaatpagina. Toepassen voegt alleen de controles toe die een apparaat nog niet heeft, dus twee keer toepassen kan geen kwaad.
  3. Vink Automatisch toepassen op nieuwe apparaten van deze soorten aan, en apparaten die later met de hand of via detectie worden toegevoegd, krijgen de controles meteen.

Voor veel apparaten tegelijk filtert u de apparatenlijst, vinkt u de apparaten aan en gebruikt u Selectie wijzigen: om de groep, het SNMP-profiel, de afhankelijkheid of een sjabloon in te stellen.

Dashboards, gegevensbronnen, rapporten en de API

  • Dashboards tonen grafieken, actuele waarden, apparaatstatussen, open problemen en kaarttegels, en laden elke minuut opnieuw voor een wandscherm.
  • Gegevensbronnen (Instellingen → Gegevensbronnen) brengen tijdreeksen uit PostgreSQL, MySQL/MariaDB, Microsoft SQL Server, Prometheus, InfluxDB of een JSON-dienst op grafieken en dashboards, naast de eigen waarden van WatchZit.
  • Rapporten tonen de beschikbaarheid van elk apparaat over 7, 30 of 90 dagen of een maand, met SLA-doelen per groep; ze kunnen elke week of maand per e-mail worden verstuurd met een CSV als bijlage.
  • Syslog en SNMP-traps (Instellingen → Syslog en traps) en Verkeersflows (NetFlow v5/v9, IPFIX, sFlow) worden door dezelfde server ontvangen.
  • Een REST API met tokens leest apparaten, controles, grafieken en problemen, bevestigt problemen en plant onderhoud.

Wat WatchZit niet doet

  • Geen importfunctie uit andere monitoringsystemen: apparaten komen uit detectie, van de agent of met de hand, en de geschiedenis begint op de dag dat u ze toevoegt.
  • Geen ingebouwde sjablonen. Sjablonen bevatten ping-, TCP-, web-, certificaat-, DNS- en SNMP-controles; controles die een wachtwoord nodig hebben, worden per apparaat toegevoegd.
  • Geen controle die uw eigen scripts uitvoert. Eigen waarden komen uit een SNMP-OID, een controle Waarde uit JSON-API op een dienst van u, of een gegevensbron op een grafiek.
  • Geleerde triggers hebben geschiedenis nodig: ze vergelijken pas na één week, en voorspellingen hebben minstens zes uur van een waarde nodig.
  • De controles zonder agent dekken de basis (CPU, geheugen, swap of wisselbestand, de volste schijf, uptime). Elke schijf, interfaces, services, processen en logboeken vragen de agent.
  • De gedocumenteerde API leest gegevens, bevestigt problemen en plant onderhoud; apparaten, controles en triggers stelt u in de console in.
  • De server draait op Linux (x86-64) met PostgreSQL, of als de appliance.

WatchZit naast uw huidige monitoring draaien

U hoeft niet in één dag over te stappen. WatchZit draait op een eigen VM en verandert niets aan de apparaten die het bewaakt, dus beide systemen kunnen een paar weken naast elkaar draaien:

  1. Installeer WatchZit op een aparte VM en geef het een eigen alleen-lezen SNMP-community of v3-gebruiker, zodat u zijn verzoeken kunt herkennen en zijn toegang later kunt intrekken.
  2. Begin met één locatie of één groep: detecteer die, stel afhankelijkheden in en stuur de problemen van WatchZit eerst naar een testkanaal, niet naar het dienstteam.
  3. Installeer de WatchZit-agent naast wat er nu op de servers draait, of gebruik de controles zonder agent; de agent heeft alleen zijn uitgaande verbinding met poort 8444 nodig.
  4. Als uw apparaten syslog, SNMP-traps of flows naar een tweede bestemming kunnen sturen, voeg WatchZit dan als bestemming toe (standaard UDP 514, 162, 2055 en 6343) in plaats van ze over te zetten.
  5. Vergelijk een paar weken welke problemen elk systeem meldde en welke ertoe deden, en beslis dan.

Wat u daarna kunt doen

Vragen en ideeën zijn welkom in GitHub Discussions. Bedrijven kunnen commerciële support van MaxZit krijgen (alleen in het Engels).

Zabbix is een handelsmerk van de eigenaar ervan. MaxZit is niet verbonden aan, gesponsord of onderschreven door de eigenaar van Zabbix; de naam wordt alleen gebruikt om te beschrijven waar deze handleiding over gaat.