Waar deze handleiding over gaat
WatchZit is een gratis, open-source (AGPLv3) monitoringsysteem voor netwerken en servers, met één webconsole op uw eigen server. Er zijn geen licentiesleutels en geen prijs per host of per controle; MaxZit verkoopt optionele support. Deze handleiding vergelijkt geen producten. Ze behandelt het werk van een team dat servers en services bewaakt, en zegt bij elk onderdeel wat WatchZit doet en waar het ophoudt. Detectie, sjablonen en geleerde drempels staan in de handleiding over het Zabbix-alternatief; uitrol op Windows en aanmelding via de directory in de handleiding over het PRTG-alternatief.
- Installatie en de eerste host
- Controles die u uit een lijst kiest
- Servers: agent of SSH en WinRM
- Webapplicaties, certificaten en API's
- Uw eigen triggers
- Meldingen, escalatie en diensttijden
- Bevestigen, afhankelijkheden en onderhoud
- Onderhoud en bevestigingen vanuit uw scripts
- Dashboards, rapporten en wie wat mag wijzigen
- Wat WatchZit niet doet
- WatchZit naast uw huidige monitoring draaien
- Wat u daarna kunt doen
Installatie en de eerste host
Importeer de appliance van de downloadpagina (OVA, qcow2, VHDX of ISO; 2 CPU's, 2 GB geheugen, een schijf van 16 GB), of voer het installatiescript uit op een 64-bits Debian 12+, Ubuntu 22.04+, AlmaLinux of Rocky Linux 9+ server:
curl -fsSL https://github.com/Max-Zit/watchzit/releases/latest/download/install.sh | sudo sh
Open https://<server>:8443, voer het setup-token in, maak de eerste beheerder aan en stel aanmelding in twee stappen in. Voeg dan een host toe onder Apparaten → Apparaat toevoegen: een naam, een IP-adres of hostnaam, het type en de groep, en Ping aan. Elke TCP-poort die u daar invult, wordt een controle die elke minuut verbinding maakt. Afhankelijk van noemt de router of switch waarlangs de host bereikt wordt.
Dat is de hele configuratie: er is geen bestand om te bewerken en niets om opnieuw te laden. Elke wijziging wordt vastgelegd in het Auditlogboek, met wie haar maakte.
Controles die u uit een lijst kiest
Op de apparaatpagina biedt Controle toevoegen deze typen. Elk heeft een eigen Interval (seconden) (10 tot 3.600; standaard 60) en Time-out (ms); wachtwoorden en tokens van controles worden versleuteld opgeslagen en nooit meer getoond.
| Controle | Meet |
|---|---|
| Ping (ICMP), TCP-poort | responstijd en pakketverlies; of een poort verbindingen accepteert, en hoe snel |
| Webpagina (HTTP) | statuscode, responstijd, een tekst die op de pagina moet staan, dagen tot het certificaat verloopt |
| TLS-certificaat | dagen tot het verloopt en of het vertrouwd wordt, op elke TLS-poort, met een servernaam voor SNI |
| DNS | een DNS-server moet een naam beantwoorden met een recordtype en, optioneel, een verwachte waarde |
| PostgreSQL, MySQL / MariaDB | aanmelding met een monitoringgebruiker, versie, verbindingen, responstijd |
| Webscenario (meerdere stappen) | een aanmelding en de pagina's erachter, stap voor stap, zoals een gebruiker |
| Waarde uit JSON-API | één getal uit een willekeurige JSON-API |
| Linux via SSH (zonder agent), Windows via WinRM (zonder agent) | CPU, geheugen, swap of wisselbestand, de volste schijf en de uptime |
| Netwerkpad (traceroute) | elke router onderweg met verlies en latentie, zoals MTR |
| Hypervisor (vSphere, Proxmox VE) | hosts, virtuele machines en datastores |
| SNMP | interfaces, CPU, opslag en elke numerieke OID |
Voor dezelfde controles op veel hosts voegt een sjabloon ze toe aan alle apparaten van een soort of een groep, ook aan apparaten die later worden toegevoegd; onder Selectie wijzigen: in de apparatenlijst stelt u de groep, de afhankelijkheid of een sjabloon in voor veel hosts tegelijk.
Servers: agent of SSH en WinRM
De WatchZit-agent voor Windows (MSI) en Linux (deb, rpm; x86-64 en arm64) maakt één uitgaande verbinding met poort 8444, dus de servers hebben geen open poort nodig. Hij wordt aangemeld met een eenmalige code uit Agents en werkt zichzelf bij vanuit de console. Elke minuut rapporteert hij CPU, geheugen, elke schijf en elke interface, en:
- Services bewaken op de apparaatpagina: een service die stopt, opent een probleem.
- Processen bewaken: programmanamen zoals
nginx,sqlservr.exeofjava, met hoeveel er draaien, hun CPU en geheugen; draait er geen, dan opent dat een probleem. - Kritieke en foutgebeurtenissen uit de Windows-logboeken System en Application, en berichten met prioriteit err en erger uit het systemd-journal, in Logboeken.
- Docker-containers op Linux en Hyper-V-machines op Windows, elke vijf minuten.
Waar niets geïnstalleerd mag worden, voert Linux via SSH (zonder agent) één vaste opdracht uit die alleen /proc, df en uname leest, en controleert bij elke run de hostsleutel; Windows via WinRM (zonder agent) meldt zich aan met NTLMv2 en versleutelde berichten, of via HTTPS. Hun waarden hebben dezelfde namen als die van de agent, dus dezelfde triggers gelden. De handleiding Linux- en Windows-servers monitoren zonder agent, via SSH en WinRM toont de instelling.
Webapplicaties, certificaten en API's
- Webpagina (HTTP) controleert van een URL de status, een tekst op de pagina en de dagen tot het certificaat verloopt.
- Webscenario (meerdere stappen) loopt door een applicatie zoals een gebruiker. Eén stap per regel — de methode en het adres, de verwachte status, een tekst die de pagina moet bevatten en de formuliergegevens; cookies blijven van stap tot stap bewaard, en
{secret}is het wachtwoord van de controle:
Hij meet de tijd van alle stappen en hoeveel er geslaagd zijn; de melding noemt de stap die mislukte.GET /login | 200 | Sign in POST /login | 302 | | user=monitor&password={secret} GET /dashboard | | Welcome - TLS-certificaat bewaakt mail, LDAP of elke andere TLS-poort. De ingebouwde triggers Certificaat verloopt binnenkort (minder dan 21 dagen) en Certificaat verloopt (minder dan 7) gelden ervoor.
- Waarde uit JSON-API leest één getal uit een health- of statusendpoint van uw eigen diensten: een adres, een pad zoals
results.cpu.0.current, en optioneel aanmelding met Bearer of basic.
Uw eigen triggers
Ingebouwde triggers bewaken al apparaten die uitvallen, controles die uitvallen, hoge CPU-belasting, vol geheugen en volle schijven, pakketverlies en verlopende certificaten. Uw eigen triggers maakt u onder Problemen → Triggers:
- Waarde buiten bereik: een waarde (CPU-belasting, responstijd, verbindingen …) boven of onder een drempel, gedurende minstens een aantal minuten, zodat een korte dip geen probleem opent; met een Ernst en Geldt voor alle apparaten, een groep of één apparaat.
- Eén controle: de belknop naast een controle op de apparaatpagina voegt een trigger toe voor alleen die controle, bijvoorbeeld één belangrijke schijf of de responstijd van één webpagina.
- Geen nieuwe gegevens: een controle die gedurende het aantal minuten dat u instelt geen nieuwe waarde kreeg — een agent die niet meer rapporteert.
- Syslog-bericht of trap: een tekst of een reguliere expressie in syslogberichten, traps of de systeemlogboeken van de agents.
Een probleem sluit vanzelf als de voorwaarde voorbij is. Triggers die leren wat normaal is, en voorspellingen worden uitgelegd in de handleiding over het Zabbix-alternatief.
Meldingen, escalatie en diensttijden
Onder Instellingen → Meldingen voegen beheerders kanalen toe: e-mail via uw SMTP-server, een JSON-webhook (ondertekend met HMAC-SHA256 in X-WatchZit-Signature als u een sleutel instelt), Slack, Microsoft Teams, Discord, Telegram, ntfy, PagerDuty (problemen openen en sluiten incidenten), en sms via Twilio of uw eigen gateway. Elk kanaal heeft een laagste ernst en meldt met Ook bij oplossing ook wanneer problemen opgelost zijn.
Onder Escalatie en diensttijden van een kanaal:
- Melden na (minuten): het kanaal hoort alleen van problemen die na die tijd nog open zijn — de teamleider na 15 minuten als de eerste lijn niet gereageerd heeft.
- Herhalen elke (minuten): meldt het opnieuw zolang het probleem open blijft. Bevestigde problemen worden niet geëscaleerd of herhaald, tenzij Ook bevestigde problemen aan staat.
- Alleen op sommige dagen en uren (dienst): bijvoorbeeld sms naar de nachtdienst van maandag tot en met vrijdag van 18 tot 08 uur en het hele weekend. Een probleem dat buiten die uren begint, bereikt het kanaal wanneer zijn dienst begint, als het dan nog open is.
- Een rooster is één kanaal per persoon of team, elk met eigen dagen en uren.
Een kanaal dat over een probleem is ingelicht, hoort ook wanneer het opgelost is; de andere niet.
Bevestigen, afhankelijkheden en onderhoud
- Problemen toont wat open is, het ernstigste eerst. Met Bevestigen en een notitie bij een probleem weten de anderen dat iemand ermee bezig is. Opgeloste problemen blijven een jaar in de geschiedenis.
- Afhankelijkheden: is Afhankelijk van ingesteld, dan is een host achter een router die uitgevallen is alleen onbereikbaar; zijn problemen worden vastgelegd maar niet verstuurd.
- Onderhoud onder Problemen → Onderhoud voor apparaten of groepen: ze worden nog gemeten, maar er wordt niets verstuurd; problemen die nog open zijn als het venster eindigt, worden dan verstuurd. Herhaling laat het venster elke dag, week of maand terugkomen, optioneel tot een laatste dag. Beschikbaarheidsrapporten tonen onderhoudstijd apart.
Onderhoud en bevestigingen vanuit uw scripts
Maak een token aan onder Mijn account → API-tokens; het werkt met uw rol en wordt één keer getoond. Een deployscript kan dan een onderhoudsvenster plannen voordat het de servers herstart:
curl -H "Authorization: Bearer wzat_…" -H "Content-Type: application/json" \
-d '{"name":"Deploy","starts_at":"2026-11-20T22:00:00+01:00","ends_at":"2026-11-20T22:30:00+01:00","group_ids":[3]}' \
https://monitor.example.com:8443/api/v1/maintenance
De API leest ook de status, apparaten, controles, grafieken en problemen, en bevestigt problemen met POST /api/v1/problems/{id}/ack. Wijzigingen met een token worden vastgelegd in het auditlogboek, met de naam van het token.
Dashboards, rapporten en wie wat mag wijzigen
- Dashboards met grafieken, actuele waarden, apparaatstatussen, open problemen, kaarten en grafieken uit gegevensbronnen; ze laden elke minuut opnieuw voor een wandscherm.
- Rapporten: beschikbaarheid per apparaat over 7, 30 of 90 dagen of een maand, met uitvaltijd en het aantal problemen, als CSV of PDF, met een SLA-doel (%) per groep en per e-mail elke week of maand.
- Rollen: Beheerder, Operator (apparaten, controles, kaarten, triggers, onderhoud, dashboards) en Kijker. Aanmelden met twee stappen, Active Directory / LDAP of eenmalige aanmelding (OpenID Connect, SAML 2.0).
Wat WatchZit niet doet
- Geen configuratiebestanden en geen importfunctie. Hosts, controles en triggers stelt u in de console in; bestaande configuraties kunnen niet worden ingelezen, en de geschiedenis begint op de dag dat u een host toevoegt.
- Geen controle die uw eigen scripts of plug-ins uitvoert. Eigen waarden komen uit een controle Waarde uit JSON-API op een dienst van u, een SNMP-OID of een gegevensbron op een grafiek.
- Geen resultaten die van buitenaf worden aangeleverd. De API leest gegevens, bevestigt problemen en plant onderhoud; hij maakt geen hosts, controles of triggers aan.
- De controles zonder agent dekken de basis (CPU, geheugen, swap of wisselbestand, de volste schijf, uptime). Elke schijf, services, processen en logboeken vragen de agent.
- De databasecontroles zijn PostgreSQL en MySQL/MariaDB; een webscenario heeft 1 tot 10 stappen.
- De server draait op Linux (x86-64) met PostgreSQL, of als de appliance.
WatchZit naast uw huidige monitoring draaien
- Installeer WatchZit op een eigen VM; op de bestaande monitoringserver verandert niets.
- Begin met één groep hosts. Gebruik de controles zonder agent of installeer de WatchZit-agent naast wat er nu op de servers draait; de agent heeft alleen zijn uitgaande verbinding met poort 8444 nodig.
- Geef WatchZit eigen monitoringgebruikers (SSH, WinRM, databases, webscenario's), zodat u zijn aanmeldingen kunt herkennen en ze later kunt verwijderen.
- Stuur de problemen van WatchZit eerst naar een testkanaal, niet naar de telefoons van de dienst.
- Vergelijk een paar weken welke problemen elk systeem meldde en welke ertoe deden, en beslis dan welk systeem het dienstteam oproept.
Wat u daarna kunt doen
- Bekijk alles wat WatchZit doet op de functiepagina en download het op de downloadpagina.
- Netwerkapparaten via SNMP: Een LibreNMS- en Observium-alternatief.
- Filialen achter NAT: Filialen bewaken met een externe collector.
- De volledige referentie is de gebruikershandleiding in de console; zie de documentatie.
Vragen en ideeën zijn welkom in GitHub Discussions. Bedrijven kunnen commerciële support van MaxZit krijgen (alleen in het Engels).
Nagios en Checkmk zijn handelsmerken van hun respectieve eigenaren. MaxZit is niet verbonden aan, gesponsord of onderschreven door de eigenaren van Nagios of Checkmk; de namen worden alleen gebruikt om te beschrijven waar deze handleiding over gaat.