WatchZit

Een LibreNMS- en Observium-alternatief voor SNMP-netwerkmonitoring

Zoekt u een alternatief voor LibreNMS of Observium, dan laat deze handleiding zien hoe WatchZit een netwerk bewaakt dat vooral SNMP spreekt — switches, routers, firewalls, printers, UPS'en en MikroTik — van detectie tot poortgrafieken, kaarten die zichzelf tekenen en meldingen. Stap voor stap, met wat WatchZit niet doet en hoe u het naast uw huidige tool draait.

Waar deze handleiding over gaat

WatchZit is een gratis, open-source (AGPLv3) monitoringsysteem voor netwerken en servers, met één webconsole op uw eigen server. Er zijn geen licentiesleutels en geen prijs per apparaat of per poort; MaxZit verkoopt optionele support. Deze handleiding vergelijkt geen producten. Ze volgt de SNMP-kant van WatchZit en zegt bij elk onderdeel wat het doet en waar het ophoudt.

Wat u nodig hebt

  • Een virtuele machine met 2 CPU's, 2 GB geheugen en een schijf van 16 GB op VMware, Proxmox VE of Hyper-V — of een 64-bits Debian 12+, Ubuntu 22.04+, AlmaLinux of Rocky Linux 9+ server met PostgreSQL 13+.
  • SNMP-leestoegang op de apparaten: een v1- of v2c-community, of een v3-gebruiker.
  • Optioneel: apparaten die syslog, SNMP-traps of NetFlow/IPFIX/sFlow naar nog een bestemming kunnen sturen, en een SSH-gebruiker die de configuratie mag lezen, voor configuratieback-ups.

De server installeren

Importeer de appliance van de downloadpagina (OVA voor VMware, qcow2 voor Proxmox VE en KVM, VHDX voor Hyper-V generatie 1, of een ISO), of voer het installatiescript uit op een eigen Linux-server:

curl -fsSL https://github.com/Max-Zit/watchzit/releases/latest/download/install.sh | sudo sh

Open https://<server>:8443, voer het setup-token in dat het scherm van de VM of het script toont, maak de eerste beheerder aan en stel aanmelding in twee stappen in met een authenticator-app.

Het netwerk detecteren

  1. Maak een SNMP-profiel aan onder Instellingen → SNMP (zie de volgende sectie). De detectie vraagt via SNMP met al uw profielen.
  2. Voeg onder Apparaten → Detectie een bereik toe zoals 10.10.0.0/23 (tot een /22, of één adres) en scan het nu, elke dag of elke week.
  3. WatchZit pingt elk adres, probeert gangbare poorten (SSH, Telnet, web, RDP, WinBox, SMB, printers, VNC), vraagt via SNMP naar naam, beschrijving en fabrikant, en zoekt de DNS-naam op. Hosts die nog geen apparaat zijn, verschijnen in de lijst met een geraden soort en met wat er antwoordde.
  4. Vink de hosts aan en klik op Als apparaten toevoegen, optioneel in een groep. Elk krijgt een ping-controle (of een TCP-controle als ping geblokkeerd is) en het SNMP-profiel dat antwoordde. Verbergen houdt een host uit de lijst.

Met een planning verschijnen nieuwe hosts in het netwerk vanzelf in de lijst. Noemt de SNMP-beschrijving van een apparaat een model uit de afbeeldingenbibliotheek (bijvoorbeeld MikroTik), dan wordt die afbeelding vanzelf gekozen wanneer het apparaat aan een kaart wordt toegevoegd.

SNMP-profielen en wat er wordt uitgelezen

Een profiel onder Instellingen → SNMP bevat de versie (v1, v2c of v3), de poort en de community, of de v3-gebruiker met authenticatie en privacy (SHA-2 en AES worden ondersteund). Community's en wachtwoorden worden versleuteld opgeslagen. Om veel apparaten tegelijk een profiel te geven, filtert u de apparatenlijst, vinkt u ze aan en kiest u het profiel onder Selectie wijzigen:.

Krijgt een apparaat een profiel, dan opent WatchZit de SNMP-detectie: vink de interfaces, CPU, het geheugen en de schijven aan die u wilt bewaken; loopbacks en interfaces zonder link worden weggelaten. De detectie vindt ook wat een apparaat van zijn soort meldt:

  • Switches, routers en firewalls: interfaces met linkstatus en verkeer, CPU, geheugen en opslag.
  • Printers: toner, inkt, drums en opvangbakken als niveau in procent.
  • UPS'en (UPS-MIB, of de APC PowerNet MIB van APC-netwerkkaarten): batterijlading, resterende looptijd en belasting. De controle is uitgevallen zolang de UPS op batterij draait of de batterij bijna leeg is.
  • MikroTik: temperaturen, spanningen, ventilatoren en vermogen, elk als controle met zijn eenheid.
  • Al het andere: elke numerieke OID als eigen controle.

Elke controle draait op een eigen interval (10 seconden tot een uur; standaard een minuut).

Poorten, verkeersgrafieken, VLAN's en HA-rollen

  • Poorten: de apparaatpagina toont de poorten met linkstatus en live verkeer, en een grafiek van elke waarde. Sleep over een grafiek om in te zoomen; de knoppen voor het tijdsbereik gaan van een uur tot een jaar.
  • Geschiedenis: elke waarde wordt standaard 30 dagen ruw bewaard, 90 dagen als 5-minuutwaarden en twee jaar als uurwaarden (Instellingen → Meetgegevens), met minimum, gemiddelde en maximum.
  • Uw eigen grafiekindeling: Grafieken bewerken zet meerdere waarden op één grafiek (beide richtingen van een uplink, of meerdere poorten), stapelt ze en tekent lijnen voor waarschuwing en kritiek.
  • VLAN's worden eens per uur via SNMP gelezen (Q-BRIDGE-MIB op HP/Aruba, Cisco small business, Ubiquiti, Netgear, D-Link en de meeste beheerde switches; CISCO-VTP-MIB op Cisco Catalyst). De apparaatpagina toont elk VLAN met zijn tagged en untagged poorten, en elke poort als Access, Trunk of Hybride.
  • HA-rol: apparaten die VRRP draaien, melden of ze master of backup zijn (VRRP-MIB en VRRPv3-MIB); de apparaatpagina toont de rol en sinds wanneer.

MikroTik in detail

Naast SNMP heeft MikroTik RouterOS 7 een eigen controle, MikroTik RouterOS (API), via de REST API: CPU, geheugen, uptime en temperatuur. Daarmee leest WatchZit ook elke tien minuten de VLAN's van MikroTik-bridges en de VXLAN-interfaces, de VRRP-rol en de MikroTik-buurtabel voor de kaarten. De ingebouwde trigger Hoge temperatuur waarschuwt als RouterOS 5 minuten lang meer dan 70 °C meldt.

Vanaf een apparaatpagina of een kaart start Openen met WinBox, SSH of de webinterface op uw Windows-pc via de kleine MaxZit Launcher. De handleiding Een modern alternatief voor MikroTik The Dude behandelt MikroTik-netwerken en kaarten stap voor stap.

Kaarten uit LLDP, CDP en MAC-tabellen

Elke 15 minuten leest WatchZit via SNMP van de apparaten waar wat ingeplugd is: de buurtabellen van LLDP, Cisco CDP en MikroTik; de MAC-adrestabellen van switches (zodat ook printers, camera's en servers zonder SNMP een plaats krijgen); poortbeschrijvingen die een ander apparaat noemen; en opgeslagen configuraties met twee adressen in hetzelfde /30 of /31.

  1. Voeg onder Kaarten een kaart toe, klik op Bewerken en zet er een paar apparaten op.
  2. Open Voorgestelde verbindingen: daar staan de kabels met de poorten aan beide kanten en de verbonden apparaten die nog niet op de kaart staan. Alles toevoegen neemt ze over.
  3. Zet Zelf tekenen en Ook de apparaten toevoegen waarnaar ze leiden aan, en de kaart blijft elke 15 minuten nieuwe verbindingen en apparaten toevoegen.
  4. Schikken deelt de kaart in volgens haar kabels, met het apparaat met de meeste verbindingen bovenaan. Klik op Opslaan.

Op de kaart krijgen apparaten de kleur van hun status, en kabels worden breder en veranderen van kleur met hun benutting (oranje boven 50 %, rood boven 80 %); een kabel waarvan de poort geen link heeft, is rood en gestippeld. Klik op een kabel voor de Verkeersgeschiedenis. Kies een VLAN in de werkbalk om alleen de kabels te zien die het dragen, of klik op twee apparaten en op Pad om de keten van kabels ertussen te zien. De afbeeldingenbibliotheek heeft zo'n 3.500 echte modellen van meer dan 180 fabrikanten, met hun poorten.

Syslog, traps, flows en configuratieback-ups

  • Syslog en traps (Instellingen → Syslog en traps): syslog op UDP 514 en SNMP-traps op UDP 162 (v1 en v2c; informs worden beantwoord), 30 dagen bewaard en doorzoekbaar onder Logboeken.
  • Verkeersflows (Instellingen → Verkeersflows): NetFlow v5/v9 en IPFIX op UDP 2055 en sFlow v5 op UDP 6343. U ziet het verkeer in de tijd en de grootste bronnen, bestemmingen, diensten, exporters en gesprekken, per exporter of voor alle samen.
  • Configuratieback-ups in de sectie Configuratieback-ups van een apparaat: elke nacht via SSH van MikroTik RouterOS, Cisco IOS, FortiGate of met uw eigen opdracht. Een nieuwe versie wordt alleen bewaard als de configuratie veranderd is (de laatste 50), met de wijzigingen ten opzichte van de vorige.

Meldingen voor netwerkapparaten

Een nieuwe console heeft onder Problemen → Triggers al triggers: Apparaat uitgevallen, Controle uitgevallen, Pakketverlies boven 20 %, Toner of inkt bijna op onder 10 %, UPS-looptijd kort onder 10 minuten, Hoge temperatuur voor RouterOS en HA-groep zonder redundantie voor HA-groepen die op een kaart getekend zijn. Voor netwerkapparaten zijn ook deze nuttig:

  • Eén poort of één sensor: de belknop naast een controle op de apparaatpagina voegt een trigger toe voor alleen die controle — nodig voor OID-waarden met een eigen eenheid (een temperatuur in °C, een spanning in V).
  • Verkeer zonder vaste drempel: Waarde ongewoon voor het tijdstip (geleerd) leert uit de laatste vier weken wat gewoon is voor elk uur van de week en opent een probleem als een waarde daar ver van af ligt.
  • Berichten: een trigger van de soort Syslog-bericht of trap opent een probleem als een bericht een tekst bevat of overeenkomt met een reguliere expressie, zoals /link (down|failure)/.
  • Eén bericht in plaats van vijftig: open een kaart, klik op Afhankelijkheden en daarna op Aangevinkte afhankelijkheden instellen. Valt de router van een locatie uit, dan zijn de apparaten erachter alleen onbereikbaar en worden hun problemen niet verstuurd.

Problemen gaan naar de kanalen onder Instellingen → Meldingen: e-mail, Slack, Microsoft Teams, Discord, Telegram, ntfy, PagerDuty, sms en ondertekende webhooks. De handleiding Een Nagios- en Checkmk-alternatief legt escalatie, diensttijden en onderhoud uit.

Locaties achter NAT: externe collectors

Netwerken die de console niet kan bereiken — een filiaal, een afgesloten beheer-VLAN — krijgen een externe collector: de WatchZit-agent op een willekeurige computer daar, omgezet met Gebruiken als externe collector. Hij voert de SNMP-, ping- en andere controles uit van de apparaten die op Bewaakt vanaf die collector staan, scant de bereiken van zijn locatie onder Apparaten → Detectie, leest interfaces en VLAN's, en blijft meten als de lijn naar de console uitvalt. Een tweede collector kan de Reserve zijn. De handleiding Filialen bewaken met een externe collector toont elke stap.

Wat WatchZit niet doet

  • Geen importfunctie uit andere monitoringsystemen: apparaten komen uit detectie, van de agent of met de hand, en de geschiedenis begint op de dag dat u ze toevoegt.
  • Geen MIB-bestanden om te laden. Waarden die de SNMP-detectie niet aanbiedt, voegt u toe met hun numerieke OID, en ze worden als getallen gelezen.
  • Traps zijn SNMP v1 en v2c. Ze worden als logberichten met hun tekst bewaard; een logtrigger kan er problemen van maken.
  • Rapporten gaan over beschikbaarheid (per apparaat en ten opzichte van SLA-doelen van groepen); er zijn geen rapporten voor het 95e percentiel of voor verkeersfacturatie.
  • Flows worden per minuut opgeteld en standaard 7 dagen bewaard (tot 90); elke minuut bewaart de 1.000 grootste gesprekken van elke exporter, de rest is één regel zonder adressen.
  • Een detectiebereik is hoogstens een /22; voeg voor een groter netwerk meerdere bereiken toe. Verbindingen op kaarten worden elke 15 minuten gelezen, niet live.
  • Configuratieback-ups kennen MikroTik RouterOS, Cisco IOS en FortiGate; andere apparaten hebben uw eigen opdracht via SSH nodig.
  • De server draait op Linux (x86-64) met PostgreSQL, of als de appliance.

WatchZit naast uw huidige monitoring draaien

  1. Installeer WatchZit op een eigen VM; op de bestaande monitoringserver verandert niets.
  2. Geef WatchZit een eigen alleen-lezen SNMP-community of v3-gebruiker, zodat u zijn verzoeken kunt herkennen en zijn toegang later kunt intrekken. De meeste apparaten accepteren er meerdere.
  3. Begin met één locatie: detecteer die, laat een kaart zichzelf tekenen, stel de afhankelijkheden in en stuur de problemen van WatchZit eerst naar een testkanaal.
  4. Waar apparaten syslog, traps of flows naar een tweede bestemming kunnen sturen, voegt u WatchZit als bestemming toe (standaard UDP 514, 162, 2055 en 6343) in plaats van ze over te zetten.
  5. Vergelijk een paar weken welke problemen elk systeem meldde en welke ertoe deden, en beslis dan.

Wat u daarna kunt doen

Vragen en ideeën zijn welkom in GitHub Discussions. Bedrijven kunnen commerciële support van MaxZit krijgen (alleen in het Engels).

LibreNMS en Observium zijn handelsmerken van hun respectieve eigenaren. MaxZit is niet verbonden aan, gesponsord of onderschreven door de eigenaren van LibreNMS of Observium; de namen worden alleen gebruikt om te beschrijven waar deze handleiding over gaat.